لطفا صبر کنید

آزمایش فیبرینوژن (Factor I)

• این آزمایش برای تعیین اینکه آیا میزان فیبرینوژن فرد برای لخته شدن طبیعی خون به اندازه است انجام می شود. • علاوه بر آن، برای کمک به تشخیص انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC) نیز درخواست می شود. • گاهی نیز برای کمک به تعیین اینکه آیا شخص کمبود فیبرینوژن یا اختلالات مرتبط با آن به صورت ارثی را دارا است، از نتیجه این آزمایش استفاده می شود. • بعضی اوقات به عنوان نشانگر غير اختصاصی التهاب در خون مورد استفاده قرار می گیرد. • گاهی نیز برای کمک به ارزیابی خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی، آزمایش فیبرینوژن درخواست می شود.

هزینه دولتی

۴،۵۰۳ تومان

هزینه آزاد

۱۰،۸۴۱ تومان

هزینه خیریه

۷،۵۳۱ تومان

سوالات متداول

چرا باید آزمایش بدهیم؟

·        این آزمایش برای تعیین اینکه آیا میزان فیبرینوژن فرد برای لخته شدن طبیعی خون به اندازه است انجام می شود.

·        علاوه بر آن، آنآنبرای کمک به تشخیص انعقاد داخل عروقی منتشر (DIC) نیز درخواست می شود.

·        گاهی نیز برای کمک به تعیین اینکه آیا شخص کمبود فیبرینوژن یا اختلالات مرتبط با آن به صورت ارثی را دارا است، از نتیجه این آزمایش استفاده می شود.

·        بعضی اوقات به عنوان نشانگر غير اختصاصی التهاب در خون مورد استفاده قرار می گیرد.

·        گاهی نیز برای کمک به ارزیابی خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی، آزمایش فیبرینوژن درخواست می شود.

هنگامی که فرد دارای خونریزی بی دلیل یا طولانی مدت، زمان پروترومبین (PT) غیر طبیعی  زمان ترومبوپلاستین جزئی فعال شده (aPTT) است این آزمایش برای او انجام می شود. علاوه بر آن، هنگامی که شخص نسبتی با فرد دچار کمبود یا اختلال فیبریونوژن ارثی شناخته شده است، این آزمایش برای او درخواست می شود. برای ارزیابی اینکه آیا برخی از اختلالات در آزمایش شمارش کامل خون به علت التهاب است یا خود به خود ایجاد شده نیز از نتیجه این آزمایش استفاده می شود. همچنین هنگامی که پزشک اطلاعات بیشتری برای کمک به ارزیابی خطر ابتلا به بیماری های قلبی بیمار نیاز دارد نیز این آزمایش را درخواست می دهد.

نمونه خونی که از رگ بازو گرفته می شود.

زمانی که یک جراحت ایجاد می شود، چه اتفاقی می افتد؟ پروتئین فیبرینوژن یک فاکتور انعقادی است و برای تشکیل لخته خون ضروری است. این پروتئین در کبد تولید می شود و در صورت نیاز به همراه بیش از 20 فاکتور انعقادی دیگر به جریان خون وارد می شود.  به طور معمول، هنگامی که بافتی از بدن یا دیواره رگ های خون آسیب می بیند، فرایندی به نام آبشار انعقادی این عوامل را فعال می کند. همانطور که آبشار به اتمام می رسد، فيبرينوژن محلول (فيبرينوژن محلول در مايع) به فيبرين نامحلول تبديل می شود و يک ساختار شبکه ای را تشکيل مي دهد. شبکه فیبرین همراه با اجزای سلولی به نام پلاکت ها، یک لخته خون پایدار را تشکیل می دهند که مانع از خونریزی اضافی می شود و تا زمانی که منطقه بهبود پیدا نکند، در همان جا باقی می مانند.

آزمایش های انعقادی بر اساس آنچه در محیط آزمایش (in vitro) اتفاق می افتد می باشند و بنابراین دقیقا چیزی که در بدن اتفاق می افتد (in vivo) را به طور واقعی نشان نمی دهد. با این وجود، آزمایشات می توانند برای ارزیابی مولفه های خاص سیستم هموستاز استفاده شوند.

دو نوع آزمایش برای ارزیابی فیبرینوژن در دسترس است:

·        آزمایش فعاليت فيبرينوژن: اين آزمايش، عملکرد فيبرينوژن را با اندازه گيری زمان مورد نياز برای لخته شدن فيبرين پس از اضافه کردن ترومبين به پلاسما ارزیابی می کند.

·        آزمایش آنتی ژن فیبرینوژن: این آزمایش مقدار فيبرينوژن را اندازه گيری می کند و از یک آنتی بادی فیبرینوژن برای اتصال به فیبرینوژن در نمونه خون استفاده می کند.

اگر غلظت فیبرینوژن شما به علت حاملگی یا در اثر فرآیند التهابی حاد افزایش پیدا کرده باشد، معمولا به طور طبیعی به حالت عادی باز می گردد. اگر به علت شرایطی از قبیل آرتریت روماتوئید به وجود آمده باشد، ممکن است به سختی بتوانید روی میزان آن اثر بگذارید. اگر پزشک شما گفته است که افزایش سطح فیبرینوژن باعث افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی می شود، می توانید تغییراتی مانند ترک سیگار، کاهش وزن ، افزایش تمرینات ورزشی، کاهش کلسترول و افزایش HDL در شیوه زندگی خود ایجاد کنید. همچنین شواهدی وجود دارد که رژیم های غذایی حاوی امگا 3 و اسیدهای چرب امگا 6 (روغن ماهی) ممکن است به کاهش میزان فیبرینوژن کمک کنند.

·        فیبرینوژن ( فاکتور1 نیز نامیده می شود) پروتئینی محلول است که قبل از تبدیل شدن به فیبرین نامحلول و اتصال به شبکه فیبرین، در خون گردش می کند.

·        D-dimer یک اندازه گیری دقیق تر از قطعات فیبرین متقاطع است، یعنی مشتق شده از یک لخته است.

·        FDP محصولات جانبی فیبرینوژن و فیبرین است. که پس از تخریب لخته توسط سیستم فیبریولیتیک ایجاد می شود.

 

D-dimer و FDP هر دو به ارزیابی وضعیت سیستم فیبرینولیتیک کمک می کنند. یعنی ارزیابی توانایی بدن برای از بین بردن لخته خون زمانی که دیگر مورد نیاز نیست. امروزه آزمایش D-dimer برای آزمایش سیستم فیبرینولیتیک رایج ترین آزمایش است.

توضیحات بیشتر

کاربرد این آزمایش چیست؟

آزمایش فعالیت فیبرینوژن، به عنوان بخشی از ارزیابی اختلال خونریزی احتمالی و ایجاد لخته خون بیجا انجام می شود. فیبرینوژن معمولا با آزمایش های دیگری مانند PT، aPTT، پلاکت ، محصولات تخریب فیبرین (FDP) و D-dimer برای تشخیص انعقاد درون رگی منتشر (DIC) مورد بررسی قرار می گیرد. فیبرینوژن ممکن است به عنوان آزمایش پیگیری برای زمان پروترومبین (PT) غیر طبیعی ، زمان پروترومبین جزئی فعال شده (aPTT یا PTT) و نیز یک دوره خونریزی طولانی مدت یا غیر قابل انجام شود. گاهی اوقات آزمایش فیبرینوژن می تواند برای کمک به نظارت بر وضعیت بیماری پیشرونده (مانند بیماری کبد) در طول زمان نیز استفاده شود.

گاهی آزمایش فیبرینوژن همراه با سایر شاخص های خطر ابتلا به بیماری قلبی مانند پروتئین واکنشی C با حساسیت بالا C (hsCRP) برای کمک به تعیین خطر کلی بیماری قلبی و عروقی مورد نیاز است. این استفاده از اندازه گیری سطوح فیبرینوژن پذیرفته شده نیست، زیرا درمان مستقیمی برای سطوح بالای آن وجود ندارد. با این حال، بعضی از پزشکان احساس می کنند که اندازه گیری فیبرینوژن اطلاعات بیشتری را در اختیار آن ها قرار می دهد و می تواند به آنان در درمان عوامل خطر زا (مانند کلسترول و HDL)، بیشتر کمک کند.

آزمایش آنتی ژن فیبرینوژن می تواند به عنوان یک آزمایش پیگیری برای تعیین اینکه آیا فعالیت کاهش یافته ناشی از فیبرینوژن ناکافی یا فیبرینوژن معیوب است، مورد استفاده قرار گیرد.

اگر یک بیمار خونریزی بی دلیل یا طولانی مدت داشته باشد یا نتیجه آزمایش PT و aPTT او غیر طبیعی باشد، پزشک ممکن است آزمایش فیبرینوژن را برای او درخواست کند. همچنین از این آزمایش برای هنگامی که بیماران علائم انعقاد درون رگی منتشر شده (DIC) مانند خونریزی لثه، تهوع، استفراغ، درد شدید عضلات شکم، تشنج و الیگوری (کاهش تولید ادرار) را دارند و نیز زمانی که دکتر بر درمان  DIC نظارت  می کند، استفاده می شود.

زمانی که پزشک مشکوک باشد که بیمار کمبود یا اختلال عملکردی فیبرونوژن ارثی دارد، یا وقتی که پزشک می خواهد در طول زمان توانایی لخته شدن یک بیمار با اختلال خونریزی اکتسابی رابررسی کند، ممکن است آزمایش فیبرینوژن را همراه با سایر آزمایشات فاکتورهای انعقادی درخواست دهد.

در برخی موارد، زمانی که پزشک می خواهد خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی را ارزیابی کند،

آزمایش فیبرینوژن با آزمایش های دیگر انجام می شود.

سطح فیبرینوژن بازتابی از توانایی و فعالیت لخته شدن در بدن است. کاهش غلظت فیبرینوژن ممکن است باعث کاهش توانایی بدن در ایجاد لخته پایدار خون شود. سطوح بسیار پایین آن، ممکن است ناشی از کاهش تولید فیبرینوژن به علت یک بیماری ارثی مانند afibrinogenaemia (عدم تولید فیبرینوژن) یا هیپوفیبرینوژنمی (سطح پایین فیبرینوژن) باشد یا به شرایطی از قبیل بیماری های کبد یا سوء تغذیه مربوط باشد.

کاهش ناگهانی مقدار فیبرینوژن، اغلب به مصرف فیبرینوژن مربوط می شود، که ممکن است با انعقاد درون رگی منتشر (DIC) دیده شود. این شرایط با استفاده از مقدار زیادی از عوامل انعقادی، اول منجر تشکیل لخته نامناسب می شود و سپس وقتی سطح کاهش می یابد، به خونریزی بیش از حد منجر می شود. گاهی اوقات کاهش سطح فیبرینوژن ممکن است پس از خونریزی در حجم زیاد (به عنوان مثال، پس از تصادف) دیده شود. پروتئین های فیبرینولیتیک که به طور طبیعی لخته ها را حل می کنند، نیز می توانند سطح فیبرینوژن را با حمله به فیبرینوژن و شکستن فیبرین با سرعت زیاد کاهش دهند.

سطوح طبیعی فیبرینوژن معمولا منعکس کننده فرایند لخته شدن طبیعی خون است. اما هنگامی که فردی مقدار کافی فیبرینوژن دارد، اما این فیبرینوژن به طور معمول عمل نمی کند، دیس فیبرینوژنمیا مشاهده شود. این وضعیت معمولا به دلیل یک اختلال نادر ارثی در ژن تولید کننده فیبرینوژن می باشد که منجر به تولید یک پروتئین فیبرینوژن غیر طبیعی می گردد. اگر یافته های بالینی نشان دهنده مشکل از فیبرینوژن باشد، ممکن است سایر آزمایش های تخصصی برای ارزیابی عملکرد فیبرینوژن انجام شود.

غلظت فیبرینوژن ممکن است در شرایطی مانند التهاب، آسیب بافتی یا استرس مانند جراحی و بیماری التهابی به شدت افزایش یابد. غلظت بالای فیبرینوژن اختصاصی نیست. یعنی علت یا مکان اختلال را به پزشک نشان نمی دهد. به همین علت، پزشکان اغلب در این شرایط میزان افزایش فیبرینوژن را بررسی نمی کنند. معمولا این افزایش ها موقت هستند و پس از آن که شرایط ایجاد کننده حل شود، به حالت عادی بازمی گردند.

سطوح بالای فیبرینوژن ممکن است با شرایط زیر مشاهده شود:

 

·        عفونت های حاد

·        سرطان

·        بیماری قلبی عروقی و انفارکتوس میوکارد (حمله قلبی)

·        DIC مزمن (در این وضعیت  ممکن است بر فیبرینوژن نظارت شود)

·        اختلالات التهابی (مانند آرتریت روماتوئید و گلومرولونفریت)

·        سکته مغزی

·        تروما

هنگامی که سطح فیبرینوژن بالاست، ممکن است خطر ابتلای فرد به لخته شدن خون افزایش یابد و در طول زمان می تواند منجر به افزایش خطر ابتلا به بیماری قلبی عروقی گردد. به همین دلیل است که بعضی پزشکان گاهی اوقات فیبرینوژن را با سایر نشانگرهای خطر قلبی بررسی می کنند.

پزشکان و آزمایشگاه های برتر