لطفا صبر کنید

آزمایش الاستاز مدفوع

این آزمایش برای کمک به تشخیص و بررسی نارسایی پانکراس انجام می شود. نارسایی پانکراس برون ریز زمانی رخ می دهد که مقدار آنزیم های آزاد شده و منتقل شده به روده برای هضم غذا مناسب نباشد و جذب مواد مغذی به درستی صورت نگیرد. هر شرایطی که سبب انسداد مجاری پانکراس یا آسیب و تخریب سلول های تولید کننده ی الاستاز می شود، می تواند منجر به نارسایی پانکراس گردد. این مورد اغلب در شرایطی مانند پانکراتیت مزمن و گاهی اوقات سرطان پانکراس دیده می شود. در کودکان، پانکراتیت بیشتر با فیبروز کیستیک (CF) یا سندرم شواخمن-دیاموند (SDS) همراه است.

هزینه دولتی

۴،۹۱۰ تومان

هزینه آزاد

۱۱،۹۱۶ تومان

هزینه خیریه

۸،۲۷۱ تومان

سوالات متداول

نام های دیگر این آزمایش چیست؟

الاستاز،  Elastase، مدفوع،  stool، الاستاز پانکراسی،  Pancreatic Elastase، الاستاز پانکراسی مدفوع ، Faecal Pancreatic Elastase،  الاستاز-1 مدفوع انسانی،  Human Faecal Elastase-1، FE-1

این آزمایش برای کمک به تشخیص و بررسی نارسایی پانکراس انجام می شود.

هنگامی که فرد علائمی مانند درد شکم، کاهش وزن، سوءتغذیه، سوءجذب، رشد تاخیری (در کودکان) و مدفوع چرب با بوی ناخوشایند دارد، احتمال دارد به نارسایی پانکراس مبتلا باشد و این آزمایش برای او درخواست می شود.

نمونه مدفوع تازه که با ادرار آلوده نشده باشد.

الاستاز یک آنزیم تولید شده توسط بافتی خاص (اگزوکرین) در پانکراس است. این آزمایش میزان الاستاز در مدفوع را اندازه گیری می کند تا مشخص شود آیا پانکراس شخص به درستی کار می کند یا خیر.

پانکراس یک عضو واقع در شکم است که متشکل از دو نوع بافت است: اگزوکرین (غدد برون ریز) و اندوکرین (غدد درون ریز). بخش برون ریز پانکراس مسئول تولید الاستاز همراه با سایر آنزیم هایی است که به روده کوچک انتقال می یابند تا چربی ها، پروتئین ها و کربوهیدرات ها را به عنوان بخشی از هضم غذا تجزیه کنند.

در دستگاه گوارش، الاستاز توسط آنزیم های دیگر شکسته نمی شود و در نهایت از طریق مدفوع از بدن دفع می شود. هنگامی که پانکراس شخص به طور طبیعی کار می کند، می توان الاستاز را در مدفوع یافت و آن را اندازه گیری کرد. زمانی که بخش برون ریز پانکراس، به اندازه کافی الاستاز و سایر آنزیم های پانکراسی را تولید نمی کند میزان الاستاز در مدفوع کاهش می یابد. این بیماری نارسایی اگزوکرین پانکراس نامیده می شود.

نارسایی پانکراس برون ریز زمانی رخ می دهد که مقدار آنزیم های آزاد شده و منتقل شده به روده برای هضم غذا مناسب نباشد و جذب مواد مغذی به درستی صورت نگیرد. هر شرایطی که سبب انسداد مجاری پانکراس یا آسیب و تخریب سلول های تولید کننده ی الاستاز می شود، می تواند منجر به نارسایی پانکراس گردد. این مورد اغلب در شرایطی مانند پانکراتیت مزمن و گاهی اوقات سرطان پانکراس دیده می شود. در کودکان، پانکراتیت بیشتر با فیبروز کیستیک (CF) یا سندرم شواخمن-دیاموند (SDS) همراه است.

این امر به آزمایشگاه انجام دهنده آزمایش بستگی دارد. همه آزمایشگاه ها این آزمایش را ارائه نمی دهند و ممکن است نمونه شما برای آزمایش به یک آزمایشگاه مرجع فرستاده شود. احتمال دارد چند روز طول بکشد تا بتوان به نتایج دسترسی پیدا کرد.

اگر علائم و نشانه های شما همچنان ادامه داشته باشد و سوء ظن جدی برای نارسایی پانکراس باقی بماند، ممکن است پزشک آزمایش های مدفوع برای بررسی چربی مدفوع و کیموتریپسین و نیز آزمایشات خون برای آمیلاز و لیپاز را برای بررسی سایر جنبه های پانکراس و عملکرد گوارشی، درخواست دهد.

نارسایی پانکراس می تواند ناشی از بروز منظم پانکراتیت حاد یا پانکراتیت مزمن باشد. در موارد کمی هم مرتبط با سرطان پانکراس است. سایر علل نارسایی ممکن است شامل بیماری سلیاک، بیماری کرون، پانکراتیت خودایمن (بیماری مرتبط با ایمونوگلوبولین G4سندرم Zollinger-Ellison و برخی از روش های جراحی باشد که می تواند منجر به کاهش قدرت سیستم گوارشی و عملکرد پانکراس شود.

در کودکان نارسایی پانکراس اغلب با فیبروز کیستیک (CF) یا سندرم شواخمن-دیاموند (SDS) ارتباط دارد. SDS دومین علت شایع نارسایی پانکراس ارثی ، پس از CF است. همه افراد مبتلا به SDS برخی از موارد نارسایی پانکراس را در دوران کودکی دارند.

ژن CFTR ژنی است ژنی که معمولا در فیبروز کیستیک نقش دارد. فردی که حامل یک کپی جهش یافته از این ژن است، ممکن است نارسایی پانکراس داشته باشد و علائم و نشانه های مرتبط را تجربه کند.

توضیحات بیشتر

کاربرد این آزمایش چیست؟

آزمایش الاستاز همراه با آزمایش های دیگر مانند چربی مدفوع و کیموتریپسین مدفوع برای ارزیابی نارسایی لوزالمعده (پانکراس) در کودکان و بزرگسالان استفاده می شود.

نارسایی پانکراس، عدم توانایی پانکراس در تولید و انتقال کافی آنزیم های گوارشی برای تجزیه غذا در روده و کمک به جذب مواد مغذی است. این وضعیت معمولا به علت آسیب در حال وقوع پانکراس و بدتر شدن آن اتفاق می افتد. آزمایش الاستاز در تشخیص نارسایی شدید، مفید است و برای انواع ملایم یا متوسط آن کارایی چندانی ندارد.

آزمایش الاستاز می تواند در زمانی که فرد علائم و نشانه های نارسایی پانکراس را دارد، درخواست شود. این علائم شامل موارد زیر است:

 

·        گرفتگی شکمی و نفخ

·        مدفوع بدبو، بزرگ و چرب

·        ناتوانی در افزایش وزن و تاخیر رشد در کودکان

·        سو جذب غذا

·        سوء تغذیه

·        کمبود ویتامین

·        کاهش وزن

در مدفوع افراد سالم، الاستاز به مقدار طبیعی وجود دارد.

کاهش میزان الاستاز مدفوع ممکن است به این معنی باشد که فرد مورد آزمایش دارای نارسایی پانکراس است. این نتیجه به منزله تشخیص نیست، اما نشان می دهد که ممکن است آزمایش های بیشتری نیاز باشد.

پزشکان و آزمایشگاه های برتر