لطفا صبر کنید

آزمایش آنتی ژن اختصاصی پروستات (PSA)

آزمایش PSA به عنوان نشانگر تومور برای تشخیص و نظارت بر سرطان پروستات مورد استفاده قرار می گیرد. این آزمایش یک ابزار خوب است، اما کامل نیست، و در حال حاضر در میان کارشناسان هیچ توافقی در مورد مفید بودن آن برای غربالگری مردان بدون علائم بیماری وجود ندارد. سطح بالای PSA با سرطان پروستات همراه است، اما ممکن است با پروستاتیت و هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) نیز دیده شود.

هزینه دولتی

۰ تومان

هزینه آزاد

۰ تومان

هزینه خیریه

۰ تومان

سوالات متداول

نام های دیگر این آزمایش چیست؟

کمپلکس PSA، PSA آزاد، PSA کل، total PSA، free PSA،  complex PSA

این آزمایش برای بررسی و کمک به شناسایی سرطان پروستات انجام می شود.

اگر شخصی علائم بیماری پروستات مانند مشکل در دفع ادرار یا دفع ادرار بیشتر از حد معمول دارد، این آزمایش برای او درخواست می گردد. علاوه بر آن، در فواصل زمانی بعد از درمان سرطان پروستات نیز این آزمایش انجام می شود.

در خصوص اینکه چه زمانی یک مرد بدون علائم بیماری، آزمایش PSA را انجام دهد، بین متخصصان اختلاف نظر وجود دارد. دفعات غربالگری سرطان پروستات یک تصمیم فردی است که باید از طریق گفتگو با پزشک تعیین شود.

نمونه خونی که از رگ بازو گرفته می شود.

در این آزمایش نمونه خون برای آنتی ژن خاص پروستات (PSA) موجود در آن مورد آزمایش قرار می گیرد. PSA نوعی پروتئین است که عمدتا توسط سلول های پروستات تولید می شود. پروستات یک غده کوچک است که مجرای ادرار در مردان را احاطه کرده و مایعی تولید می کند که بخشی از اسپرم را تشکیل می دهد. بیشتر پروتئین PSA که پروستات تولید می کند به این مایع آزاد می شود، اما مقدار کمی از آن نیز به جریان خون منتقل می گردد. PSA به دو صورت در خون وجود دارد: آزاد و پیچیده (cPSA، متصل به پروتئین های دیگر خون). آزمایش PSA که اغلب مورد استفاده قرار می گیرد، PSA کل است که مجموع PSA آزاد و cPSA را در خون اندازه گیری می کند. هنگامی که پزشک "آزمایش PSA" را تجویز می کند، او به PSA کل اشاره دارد.

آزمایش PSA به عنوان نشانگر تومور برای تشخیص و نظارت بر سرطان پروستات مورد استفاده قرار می گیرد. این آزمایش یک ابزار خوب است، اما کامل نیست، و در حال حاضر در میان کارشناسان هیچ توافقی در مورد مفید بودن آن برای غربالگری مردان بدون علائم بیماری وجود ندارد. سطح بالای PSA با سرطان پروستات همراه است، اما ممکن است با پروستاتیت و هیپرپلازی خوش خیم پروستات (BPH) نیز دیده شود.

مطالعات اخیر نشان داده است که خطر ابتلا به سرطان پروستات، حتی اگر سطح PSA خون طبیعی باشد نیز، وجود دارد. بنابراین حتی یک سطح طبیعی PSA خون به این معنی نیست که سرطان پروستات وجود ندارد.

تنها روش قطعی برای تایید اینکه آیا سرطان پروستات وجود دارد یا خیر، انجام بیوپسی پروستات (نمونه برداری کوچک از بافت) است.

خیر. گاهی سلول های سرطانی به اندازه کافی PSA تولید نمی کنند و حتی با وجود بیماری جواب آزمایش منفی است.

غلظت PSA به رابطه بین مقدار PSA با اندازه پروستات که توسط اولتراسوند اندازه گیری می شود، اشاره دارد.

سرعت PSA میزان سرعت تغییرات سطح PSA در طول زمان است.

زمان دو برابر شدن PSA، زمانی است که طول می کشد تا میزان PSA دوبرابر شود. این مقدار برای دنبال کردن درمان و تعیین نوع درمان اهمیت دارد.

توضیحات بیشتر

کاربرد این آزمایش چیست؟

PSA برای کمک به شناسایی سرطان پروستات اندازه گیری می شود. علاوه بر آن، برای بررسی پاسخ فرد مبتلا به سرطان پروستات به پروسه درمان نیز مورد استفاده قرار می گیرد. با این حال، در بسیاری از مواقع افزایش سطح PSA با سرطان پروستات ارتباطی ندارد.

استفاده از آزمایش PSA برای غربالگری مردان سالم جهت سرطان پروستات تا حدودی بحث برانگیز است. به این دلیل که در بسیاری از موارد، آزمایش PSA، سرطان های اولیه را تشخیص می دهد که بسیار کند رشد می کنند و هرگز نمی توانند بیماری تهدید کننده ای را ایجاد کنند. و این امر ممکن است باعث آزمایشات و درمان های غیر ضروری شود. با این حال، مردان با خطر بالای ابتلا به سرطان پروستات (مانند افرادی که دارای سابقه خانوادگی بیماری هستند) ممکن است برای سرطان پروستات با این آزمایش مورد بررسی قرار گیرند.

زمانی که یک مرد مبتلا به علائمی است که امکان دارد به علت سرطان پروستات باشد، ممکن است آزمایش PSA کل و DRE برای او انجام شود. علائمی مانند سخت ادرار کردن ، ادرار دردناک و / یا مکرر، درد پشت و درد لگن از این مواردند. از آنجایی که این علائم با انواع مختلفی از بیماری ها از جمله عفونت و پروستاتیت هم مشاهده می شود، پزشک غالبا سایر آزمایشات، مانند کشت ادرار را نیز درخواست می دهد. برخی از این شرایط می تواند باعث افزایش موقت در سطح PSA شود. اگر سطح PSA کل بالا باشد، پزشک ممکن است چند هفته بعد آزمایش را تکرار کند تا مشخص شود آیا غلظت PSA به حالت عادی بازگشته است یا خیر.

زمانی که سطح PSA کل مقدار کمی افزایش یافته است، پزشک ممکن است سطح PSA آزاد را نیز بررسی کند تا سرطان پروستات و دیگر شرایط غیر سرطانی مانند BPH (هیپرپلازی خوش خیم پروستات) را تمایز دهد. همچنین ممکن است سایر بررسی ها مانند معاینه رکتوم یا بیوپسی را برای تشخیص سرطان پروستات درخواست دهد. هنگامی که تشخیص انجام می شود، آزمایش PSA می تواند برای کمک به پزشک در مورد نحوه پاسخ دادن به درمان مورد استفاده قرار گیرد.

مقدار "طبیعی" برای PSA کل به سن بستگی دارد، اما PSA کل بیشتر از 10 میکروگرم در لیتر ممکن است احتمال بالایی از سرطان پروستات را نشان دهد. سطوح بین μg / Lg 4.0 و μg / L10 می تواند نشان دهنده BPH، تورم غیر سرطانی پروستات یا سرطان پروستات باشد. BPH اغلب در مردان مسن رخ می دهد. علاوه برآن، افزایش سطح کل PSA ممکن است نشان دهنده یک وضعیت پروستاتیت باشد که به علت عفونت ایجاد می شود. مهم است بدانیم سطح بالای PSA همیشه بیانگر وجود سرطان پروستات نیست.

برخی شواهد وجود دارد که نسبت PSA  آزاد (درصد کل PSA ای که به پروتئین ها متصل نمی شود) می تواند به پیش بینی احتمال ابتلا به سرطان کمک کند. به ویژه در بیمارانی که PSA کل آن ها در محدوده  μg / L 4.0 تا 10.0 است. علاوه بر آن، زمانی که مقادیر بین 2.5 تا 4.0 میکروگرم در لیتر باشد، این آزمایش می تواند در تشخیص زود هنگام بیماری مفید واقع باشد. یک نتیجه آزمایشPSA  آزاد بالاتر از 25٪، احتمال خطر ابتلا به سرطان را نشان می دهد. در حالی که درصد پایین تر با افزایش احتمال ابتلا به بیماری، همراه است. این نسبت می تواند به کاهش تعداد بیوپسی های غیر ضروری کمک کند. مطالعه ای اخیر همچنین نشان می دهد که نسبت بسیار پایین PSA آزاد به کل PSA (کمتر از 14٪) ممکن است با یک نوع تهاجمی تر از این بیماری همراه باشد. مطالعات بیشتر در این خصوص ادامه دارد.

 

در اغلب موارد، نتایج آزمایش به صورت "بالا" یا "کم"، "مثبت" یا "منفی" یا "عادی" گزارش می شود. برای اینکه دکتر به درستی نتایج آزمایشگاه را درک کند، لازم است بداند محدوده مرجع برای یک آزمایش خاص چیست. با این حال، محدوده مرجع می توان تحت تاثیر سن و جنس بیمار، داروهای مورد استفاده، زمان آزمایش و آنچه که خورده است تحت تاثیر قرار گیرد. محدوده های مرجع می توانند تحت تأثیر روش آزمایش و ابزار مورد استفاده آزمایشگاه نیز قرار گیرند.

پزشکان و آزمایشگاه های برتر